Рабепразол протон насоси ингибитори бўлиб, алмашинган бензимидазолнинг хосиласидир. Меъданинг париетал хужайраларида Н -К+-АТ Фаза ферментининг фаоллигини сусайиши хлорид кислотаси ҳосил бўлишини якуний боскичини ингибиция қилишга олиб келади. Бу таъсири дозасига боғлик хисобланади ва таъсир қилувчи омилдан қатъий назар хлорид кислотани ҳам базал, ҳам рағбатлантирилган секрециясини сусайишига олиб келади. Рабепразол ковалент боғи ёрдамида париетал хужайраларнинг протон помпалари билан боғланади, бу кислота секрециясини қайтмас пасайиши билан кечади. Кислота фақат янги ҳосил бўлган протон помпалари томонидан ажралиши мумкин. Шундай қилиб, қон плазмасида рабепразолнинг кинетикаси антисекретор таъсир қилиш учун ҳал қилувчи аҳамиятга эга эмас: рабепразолни биологик фаоллик даври қон плазмасидан ярим чиқарилиш давридан аҳамиятли даражада юқори. Рабепразолни ярим чиқарилиш даври эмас, балки протон помпапинг фаолиятини ярим даври (20-24 соат) катта клиник аҳамиятга эга. Секрецияни максимал пасайиш даражасига рабепразол париетал хужайрага фаоллашган вақтда етганида эришиш мумкин. Бунга рабепразолни вена ичига инфузия қилиш билан эришиш мумкин. Бунинг оқибатида циркад ритмлари (ацетилхолин) таъсирида ёки овқатдан сўнг (гистамин ва гастрин) фаоллашган протон помпаси рабепразолнинг молекуласи билан дарҳол боғланади. Препаратни фаол моддаси рабепразол меъданинг париентал хужайраларида нордон муҳитида тез тўпланади, у ерда унга сульфонамид гуруҳини бирикиши туфайли фаол шаклга айланади. Протон помпасининг цистеинлари билан ўзаро таьсирлашади. Антисекретор самараси бир соат давомида намоён бўлади, меъданинг РН муҳитини максимал камайиши биринчи дозасини қўллагандан сўнг 2-4 соатдан кейин қайд қилинади. Биринчи суткада кислоталикни ўртача суткалик кўрсаткичини 61 % га камайтиради. 24 соат давомида ўртача РН қиймати 3,4 ни ташкил қилади; РН 3 дан ортиқ даражада сақланиб турадиган вақт эса — 55,8 соат. Базал ва рағбатланган секрецияни сўнишини давомийлигига 48 соатда эришилади, турғун антисекретор самара 3 кун давомида даволашдан кейин ривожланади. Бекор қилиш рикошет феномени билан кечмайди, секретор фаоллигини тикланиши 2-3 кун давомида янги фермент молекулаларини синтез бўлиши билан амалга ошади.
Препаратни 20 мг дозада 2 ҳафта давомида қўллаш қалқонсимон без фаолиятига, карбонсувлар метаболизмига, қонда паратгормон, кортизол, эстроген, тестостерон, пролактин, холецистокинин, секретин, глюкагон, ФСГ, ЛГ, СТГ, ренин, альдостероннинг концентрациясига таъсир қилмайди.

Фармакокинетикаси

Вена ичига юборилганидан сўнг рабепразолнинг таъсири 1 соат давомида ривожланади ва 2-4 соатдан кейин максимумга етади. Вена ичига 20 мг дозада юборилганида ўртача клиренси 283±98 мл/мин ташкил қилади. Вена ичига 20 мг дозада юборилганида мутлоқ биокираолишлиги тахминан 100 % ни ташкил қилади, яъни рабепразолнинг барча молекулалари париетал хужайраларга етиб боради. Рабепразолнинг биокираолишлиги кўп марта юборилганида ўзгармайди. Плазма оксиллари билан боғланиши 97 % ни ташкил қилади. Вена ичига юборилган 20 мг дозани ярим чиқарилиш даври —1,02 ±0.63 соатни ташкил қилади. Рабепразол кўп марта юборилганида чизиқли фармакокинетика кузатилган, яъни рабепразолни ярим чиқарилиш даври, клиренси ва тақсимланиш ҳажми дозасига боғлик эмас. Препарат бекор қилинганидан сўнг секретор фаоллик 2-3 кундан сўнг тикланади. Жигарда метаболизмга учрайди. Рабепразол натрий асосий метаболитлари тиоэфир ва кўмир кислоталарини ҳосил қилиб биотрансформацияга учрайди. Бошқа метаболитлари сильфон, диметилтиоэфир ва меркаптопурин кислотасининг конъюгати паст концентрацияларда бўлади.
Ярим чиқарилиш даври тахминан бир соатни ташкил қилади. Юборилган дозанинг тахминан 90% асосан иккита метаболит: меркаптопурин ва карбон кислоталари коньюгатлари ҳолида сийдик билан чиқарилади. Метаболитларнинг кўп бўлмаган қисми ахлат билан чиқарилади. Кекса ёшдаги пациентларда рабепразолни чиқарилиши бироз секинлашади. Рабепразолни кумуляцияси кузатилмайди.
Буйрак етишмовчилигини турғун, терминал босқичида бўлган, гемодиализ оладиган (креатинин клиренси 1,73 м тана юзасига 5 мл/мин дан кам) пациентларда рабепразол натрийнинг фармакокинетик параметрлари аҳамиятсиз даражада ўзгаради.

Рабепразол эритма холида препаратни перорал шаклларини қўллаш мумкин бўлмаган ҳолларда қўлланилади, хусусан:
– меъда ва ўн икки бармоқли ичакнинг пептик ярасини қон кетиши ва оғир эрозиялар билан зўрайиши;
– эрозияли ва ярали гастроэзофагеал рефлюкс касаллигини қисқа муддатли даволаш;
– меъданинг нордон шираси билан аспирация бўлишни олдини олиш;
– Золлингер-Эллисон синдроми;
– меъда ва ўн икки бармоқли ичакнинг шиллиқ қаватини стресс келтириб чиқарган, критик ҳолатлардаги, куйишлар окибатидаги бузилишлари;
– антибактериал воситалар билан мажмуада — меъдани яра касаллиги ёки сурункали гастрити бўлган пациентларда Helicobacter pylori эрадикацияси;
– Helicobacter pylori билан боғлик яра касаллиги бўлган пациентларда яраларни қайталаниши олдини олиш ва даволашда қўлланилади.

Рабепразолни тавсия қилинган дозаси 20 мг ни ташкил қилади, суткада 1 марта юборилади.
Тайёрланган эритмани фақат вена ичига юбориш керак.
Инъекция ҳолида юбориш учун флаконни ичидагиси 5 мл инъекция учун стерил сувда эритилади ва 5-15 минут давомида секин юборилади.
Инфузия ҳолида юбориш учун флаконни ичидагисини олдин 5 мл инъекция учун стерил сувда эритилади, 100 мл ҳажмдаги инфузион эритмага (0,9% ли натрий хлорид эритмаси) қўшилади ва 15-30 минут давомида юборилади. Тайёрланган эритма тайёрлангандан сўнг
4 соат давомида ишлатилиши керак.

Қўллашдан олдин эритмани чўкиндилар борлигига, рангини ўзгаришига ёки ҳар қандай бошқа ўзгаришларга текшириш керак. Эритма тиниқ ва рангсиз бўлиши, кўринадиган зарралар бўлмаслиги керак. Ишлатилмаган эритмани утилизация қилиш керак. Препаратни мушак ичига юбориш мумкин эмас!

Меъда-ичак тизими аъзолари томонидан: диарея, кўнгил айниши; тез-тез эмас- қусиш, қорин оғриғи, метеоризм, қабзият; кам ҳолларда — оғиз қуриши, иқчоқ, тутиш, диспепсия кўринишлари; якка ҳолларда таьм билиш ҳиссини бузилиши, анорексия, стоматит, гастрит, жигар трансаминазалари фаоллигини ошиши;
Марказий нерв тизими ва сезги аъзолари томонидан; тез-тез эмас- бош айланиши, астения, уйқусизлик; жуда кам ҳолларда асабийлик, уйқучанлик; алохида ҳолларда – депрессия, кўриш ва таъм билишни бузилиши,
Таянч-ҳаракат аппарати томонидан; кам ҳолларда — миалгия; жуда кам ҳолларда артралгия, болдир мушакларини тиришиши;
Респиратор тизим томонидан: кам ҳолларда яллиғланиш ёки юқори нафас йўллари инфекциялари, кучли йўтал, ринит, фарингит; жуда кам ҳолларда — синусит, бронхит;
Аллергик реакциялар: кам ҳолларда — тери тошмалари, терни қичишиши,
Бошқалар: кам ҳолларда — белда, кўкракда, қўл-оёқларда оғриқ, шишлар, сийдик чикариш йўллари инфекциялари, истима, эт увишиши, гриппсимон синдром; якка ҳолларда — кўп тер ажралиши, тана вазнини ошиши, лейкоцитоз, тромбоцитопения, нейтропения.

Препарат рабепразол натрий, алмашинган бензимидазол ёки бу препаратнинг ҳар қандай бошқа ингредиентига ўта юқори сезувчанлиги бўлган пациентларга қўллаш мумкин эмас.

Протон помпанинг бошқа ингибиторлари (ПИИ) каби, рабепразол натрий ҳам жигарнинг цитохром Р450 (СУР45()) тизимига кирувчи ферментлар томонидан метаболизмга учрайди. Рабепразол натрий амоксициллин ва варфарин, фенитоин, теофиллин ва диазепам каби СУР450 ферментлар тизими томонидан метаболизмга учрайдиган бошқа дори воситалари билан клиник жиҳатдан аҳамиятли ўзаро таъсирга учрамайди,
Рабепразол натрий хлорид кислотасини ишлаб чиқарилишини кучли ва давомли пасайишини чақиради. Шундай қилиб, рабепразол натрий сўрилиши меъда ширасини РН кўрсаткичига боғлиқ бўлган препаратлар билан ўзаро таъсир қилиши мумкин: плазмада кетоконазолнинг концентрациясини 33% пасайиши, дигоксинни минимал концентрациясини 22% га ошиши. Шундай қилиб, рабепразол билан бир вақтда юқорида кўрсатилган препаратларни қабул қилаётган айрим пациентлар препаратнинг дозасини тўғирилаш заруриятини аниқлаш учун кузатувда бўлишлари керак.
Плазмада рабепразол ва кларитромициннинг фаол метаболитини концентрацияси бир вақтда қўлланганида мос равишда 24% ва 50% га ошади. Бу Helicobacter pylori эрадикациясида ўзаро таъсирнинг ижобий натижаси сифатида қаралади.
Клиник тадқиқотларда пациентлар рабепразол билан бир вақтда заруратга қараб антацид воситалар қабул қилганлар; махсус тадқиқотларда рабепразолни суюқлик ҳолида қабул қилинган антацидлар билан ўзаро таъсири аниқланмаган. Бундан ташқари, рабепразолни овқат билан клиник жиҳатдан аҳамиятли ўзаро таъсири аниқланмаган. in vitro шароитда одам жигарининг микросомаларида ўтказилган тадқиқотларлар рабепразол натрийни СУР450 (СУР2С9 ва СУР ЗА) изоферментлар тизими томонидан метаболизмга учрашини кўрсатди. Бу тадқиқотлар рабепразолни дорилар билан ўзаро таъсир қилиш хусусияти паст деб ҳисоблаш мумкинлигини кўрсатади; бунда уни циклоспарининг метаболизмига таъсири протон помпанинг бошқа ингибиторлари билан ўхшаш.
Номутаносиблиги. Рабепразолни фақат инъекция учун стерил сувда ёки физиологик эритмада (0,9% ли натрий хлорид эритмаси) эритиш мумкин. Рабепразол билан бирга ҳеч қандай бошка эритмаларни ишлатиш мумкин эмас.

Радивен билан даволанишни бошлашдан олдин, ошқозон ва қизил ўнгачдаги хавфли ўсмалар мавжуд эмаслигига ишонч хосил қилгандагина қўллаш тавсия этилади, чунки препаратни қабул қилганда хавфли ўсмаларнинг симптомларини маскировка қилиши ва аниқланишини кечиктириши мумкин.
Жигар фаолиятини енгил ва ўрта даражада бузилишлар бўлган пациентларда ўтказилган махсус тадқиқотларда рабепразол қабул қилганда кузатилган ножуя реакцияларнинг частотаси жинсий ва ёш мезонлари бўйича тадқиқотга киритилган шахсларга қараганда аҳамиятли фарқ аникланмаган. Жигар фаолиятини оғир бузилишлари бўлган пациентларни рабепразол билан даволашнинг эрта босқичларда эҳтиёткорликка риоя қилиш тавсия этилади.

Автотранспорт ва механизмларни бошқаришда реакция тезлигига таъсир қилиши мумкин.
Баъзи пациентларда бош оғриғи, уйқучанлик ёки бош айланиши, кўришни бузилиши ривожланиши мумкин, шунинг учун транспорт воситаларини бошқариш вақтида ёки мураккаб механизмлар билан ишлашда эҳтиёткорликка риоя қилиш керак.

Хомиладорлик ва эмизиклик даврида қўлланиши.
Хомиладорлик даврида препарат фақат агарда она учун кутилган фойда хомила учун потенциал хавфдан юқори бўлган ҳолда қўлланади. Препарат билан даволаш вақтида эмизишни тўхтатиш керак.
Болаларда: Препаратни болаларда қўллаш тавсия қилинмайди, чунки бу гурухда препаратни қўллаш бўйича етарли тажриба мавжуд эмас.
Барқарорлиги
Рабепразол 5 мл инъекция учун стерил сувда эритилганидан сўнг хона ҳароратида сақланганида 4 соат давомида ва совутгичда сақланганида тахминан 24 соат давомида ишлатилиши керак. Бошқа парентерал препаратлар каби эритилган эритмани чўкиндилар борлигини, хиралигини ёки оқиб чиқмаганлиги баҳоланади. Препаратни ишлатилмаган қисми ташлаб юборилиши керак.
Флаконнинг ичидагисини рангги ўзгарганида — препарат ишлатилмасин.

Препаратнинг дозасини ошириб юборилишига нисбатан маълумотлар йўқ, ножуя реакцияларнинг таъсири ошиши мумкин.
Даволаш: препаратнинг дозаси ошириб юборилганида симптоматик даволаш ўтказилади. Махсус антидоти йўқ. Рабепразол плазма оқсиллари билан яхши боғланади, шунинг учун диализда ёмон чиқарилади.

1 флакон кукун ва 1 та контейнер эритувчиси билан, тиббиётда қўлланилишига доир йўриқнома билан бирга картон қутига жойланган.

Қуруқ, ёруғликдан ҳимояланган жойда, 25°C дан юқори бўлмаган ҳароратда сақлансин.
Болалар ололмайдиган жойда сақлансин.

3 йил.
Яроқлилик муддати ўтгач қўлланилмасин.

Рецепт бўйича.

Protech Biosystems Pvt, Ltd., Ҳиндистон

Ўзбекистон Республикаси ҳудудида дори воситаларининг сифати бўйича эътирозлар (таклифлар) ни қабул қилувчи ташкилот номи ва манзили
«Billur Pharm Lux» МЧЖ Самарқанд ш., Р.Узоқова кўчаси 13-уй,
тел.: +998 93 330 39 59